“कुमामोतो नेपाली समाज तथा आसो फुटबाल क्लब द्वारा तीज बीसेस विभिन्न कार्यक्रमको आयोजना”
– रामचन्द्र राई
हरितालिका तीज पर्व २०८२ को शुभकामना आदान–प्रदान तथा दर खाने कार्यक्रम अन्तर्गत, कुमामोतो नेपाली समाजद्वारा आयोजित अनलाइन तीज गीत/नृत्य प्रतियोगितामा सिर्जना नगरकोटी पहिलो भएकी छिन् । त्यस्तै, संस्कृति मगर र अन्सुमा परियारको जोडी दोस्रो स्थानमा, र आशा बलाल तेस्रो स्थानमा रहन सफल भए ।
विजेता सहभागीहरूलाई क्रमशः २० हजार, १५ हजार, र १० हजार जापानी येन नगद पुरस्कार, होक्काइडो “घी”, र प्रमाणपत्रसहित सम्मान गरिएको थियो । समाजकी महिला उपाध्यक्ष रूपा नेपाली सांस्कृतिक संयोजक रहने गरी, निर्णायक मण्डलमा सल्लाहकार सुरेन्द्र डंगोल र नायिका रागिनी खड्गी समेतको सहभागिता थिए ।
निर्णायक सुरेन्द्र डंगोलका अनुसार प्रतियोगिताको परिणाम दर्शकको भोट र निर्णायकको अङ्कको आधारमा तय गरिएको थियो । कुमामोतोस्थित स्पाइस आरोमा रेस्टुरेन्टमा सम्पन्न उक्त कार्यक्रममा प्रमुख अतिथि प्रा. डा. हरिदेवकोटाले विजेता तथा सहभागीहरूलाई बधाई दिँदै भने: “मञ्च ठूलो होस् वा सानो, त्यसको सम्मान गर्नैपर्छ । तपाईं आज सामान्य कलाकार होला, तर कुनै दिन देश चिनाउने कलाकार बन्ने सम्भावना हरेकमा हुन्छ । धैर्यता र अनुशासनसाथ कर्म गर्न कहिल्यै नछोड्नुहोस्।”
त्यस्तै, अर्का अतिथि कवि तथा कलाकार मञ्जुल मितेरीले भावनात्मक शैलीमा सन्देश दिँदै सहभागीहरूलाई प्रोत्साहित गरे । यसपटकको प्रतियोगिताको प्रथम पुरस्कार एनआरएनए जापानका अध्यक्ष सुभास लामिछाने, दोस्रो पुरस्कार स्पाइस आरोमा रेस्टुरेन्ट, र तेस्रो पुरस्कार आसो फुटबल क्लबले प्रायोजन गरेका थिए ।
होक्काइडो “घी” र Yehey Remit सह–प्रायोजकका रूपमा थिए। येहे रेमिट द्वारा सञ्चालित लक्की ड्रमार्फत विभिन्न सहभागीहरूले २० हजार येन बराबरको नगद पुरस्कार र होक्काइडो “घी” जितेका थिए । कुमामोतो नेपाली समाजका अध्यक्ष रोशन भट्टराईले जापानमा नेपाली समुदायको संख्यामा तीव्र वृद्धि भइरहेकाले समस्याहरू समाधान गर्न समाज र संगठनहरूको भूमिका अत्यावश्यक रहेको बताए । उनले भने : “हामी फुटेर होइन, जुटेर मात्रै समाधान सम्भव हुन्छ, एनआरएनए जापान र नेपाली दूतावाससँग सहकार्य गर्न हामी तत्पर छौं ।”
तीज पर्वकै सन्दर्भमा कुमामोतोमा सक्रिय आसो फुटबल क्लबले लोटस इन्डो नेपाली रेस्टुरेन्टमा दर खाने तथा शुभकामना आदान–प्रदान कार्यक्रमको आयोजना गरेको थियो । कार्यक्रमका प्रमुख अतिथि समाजका अध्यक्ष रोशन भट्टराईले खेलकुद र समाज बीचको सम्बन्धको चर्चा गर्दै क्लबसँग सहकार्य गर्न सधैं इच्छुक रहेको बताए ।
एनआरएनए क्युसुका सह–संयोजक पवन अधिकारीले सांस्कृतिक तथा सामाजिक पर्वहरूलाई मिलेर मनाएझैं, साझा समस्या समाधानमा पनि समाज र क्लबले महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको बताए । त्यस्तै, एनआरएनए क्युसु सदस्य बद्री सापकोटा र सुजन कटुवालले पनि शुभकामना मन्तव्य राखेका थिए ।
क्लबका म्यानेजर बिपिन घलेले बिदेशमा रहेपनि खेल क्षेत्रमार्फत देश र समाजलाई चिनाउन मद्दत मिलेको बताए ।क्लब संयोजक मदन गुरुङले चाडपर्व र रीतिरिवाजलाई जहाँ गएपनि सम्मानपूर्वक सम्झनु आवश्यक रहेको भन्दै, भावनात्मक एकताको सन्देश दिन कार्यक्रम आयोजना गरिएको बताए ।
काठमाडौं । सरकारले फेसबुकसहितका सामाजिक सञ्जाललाई ७ दिनभित्र सूचीकरण हुन समय दिने निर्णय गरेको छ ।
भदौ ९ गते बसेको मन्त्रिपरिषद बैठकले सामाजिक सञ्जालको प्रयोगलाई व्यवस्थित गर्न कडाइ गर्ने निर्णय गरेको हो ।
उमा आलेमगर
पोखरा, ११ भदौँ ।
हरेक वर्ष विश्वभर विश्व ताल दिवस मनाइन्छ। यसको उद्देश्य पानीका प्राकृतिक स्रोतहरूमध्ये ताल र पोखरीको महत्वबारे चेतना फैलाउनु हो । सभ्यता निर्माणदेखि नै ताल, पोखरी र जलाशयहरू केवल पानीका भण्डार मात्र होइनन्, सांस्कृतिक, सामाजिक र आध्यात्मिक सम्पदाका रूपमा स्थापित छन् ।
नेपालजस्तो हिमाल, पहाड र तराईले भरिएको देशमा तालहरूको विशेष महत्व छ । यहाँका हिमनदीबाट बनेका ताल, भूगर्भीय प्रक्रियाबाट बनेका पोखरी र मानव निर्मित जलाशयहरू हाम्रो जीवन, संस्कृति र पहिचानसँग प्रत्यक्ष जोडिएका छन् ।
तालहरूको महत्व
तालहरू केवल पानीका भण्डार होइनन्, जीवन चक्रका संवाहक हुन् ।
पानीको स्रोत ः खानेपानी, सिँचाइ र अन्य प्रयोजनका लागि तालले जीवनदायिनी जल प्रदान गर्छन् ।
जैविक विविधता ः विभिन्न प्रजातिका माछा, चराचुरुङ्गी, जलजन्तु र जलवनस्पतिहरू तालमा आश्रित हुन्छन् ।
जलवायु सन्तुलन ः तालहरूले तापक्रम नियन्त्रण गर्छन्, हावामा आद्र्रता बढाउँछन् र प्रदूषण न्यून पार्छन् ।
सांस्कृतिक महत्व ः रारा, फेवाताल वा गोसाइँकुण्डजस्ता तालहरू प्राकृतिक सुन्दरता मात्र होइन, धार्मिक आस्था र सांस्कृतिक सम्पदासँग पनि गाँसिएका छन् ।
पर्यटन र अर्थतन्त्र ः तालहरूले देशलाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा चिनाउन, पर्यटक आकर्षित गर्न र स्थानीय समुदायलाई आम्दानी दिलाउन सहयोग गरेका छन् ।
तालहरूमाथि बढ्दो संकट
तर विडम्बना के छ भने, आज ती अमूल्य सम्पदाहरू अस्तित्व संकटमा परेका छन् ।
प्रदूषण र फोहोर ः प्लास्टिक, रासायनिक पदार्थ र घरेलु फोहोरको थुप्रो तालमा पुगेर पानी प्रदूषित भइरहेको छ ।
अतिक्रमण र शहरीकरण ः ताल वरिपरिका जमिन द्रुत शहरीकरण र अनियन्त्रित निर्माणका कारण संकुचित हुँदै गएका छन् ।
जलवायु परिवर्तन ः बढ्दो तापक्रम, हिमनदीको पग्लन र असामान्य वर्षाले तालहरूको स्तर घटाइरहेका छन् ।
मानव लापरबाही ः संरक्षणमा बेवास्ता गर्ने, ताललाई केवल दृश्य सौन्दर्यको रूपमा मात्र उपयोग गर्ने प्रवृत्तिले संकट अझै गहिरो बनाएको छ ।
नेपालमै पनि पोखराको फेवातालमा बढ्दो प्रदूषण, मुगुको रारा तालमा घट्दो पानीको स्तर वा काठमाडौं उपत्यकाका पुराना पोखरीहरूको अस्तित्व संकटमा पर्नु यस्तै उदाहरण हुन् ।
संरक्षणका उपाय
ताल संरक्षण केवल सरकारी निकायको जिम्मेवारी मात्र होइन, सम्पूर्ण समाजको साझा कर्तव्य हो।
ताल वरिपरिको वातावरण सफा राख्ने र फोहोर व्यवस्थापन गर्ने ।
सामुदायिक सहभागितामा संरक्षण समिति गठन गर्ने ।
विद्यालयदेखि विश्वविद्यालयसम्म ताल संरक्षणबारे शिक्षा दिने ।
ताल संरक्षणसम्बन्धी नीति कडाइका साथ कार्यान्वयन गर्ने ।
जिम्मेवार पर्यटन प्रवद्र्धन गर्ने र ‘इको–टुरिजम’लाई प्राथमिकता दिने ।
वैज्ञानिक अध्ययन र प्रविधिमूलक उपाय प्रयोग गर्ने ।
निष्कर्ष
ताल हाम्रो जीवन, संस्कृति र भविष्यसँग गाँसिएको सम्पदा हो। हरेक तालमा एउटा जीवनको कथा लुकेको छ—रारा तालको नीलो गहिराइमा नेपालको पहिचान छ, फेवातालमा माछापुच्छ्रे हिमालको प्रतिबिम्ब छ, गोसाइँकुण्डमा लाखौँ भक्तजनको आस्था छ ।
विश्व ताल दिवस ले हामीलाई सम्झाउँछ—ताल केवल पानीको थुप्रो होइन, प्रकृतिको आत्मा हो ।
ताल जोगाउनु भनेको पानी जोगाउनु, जैविक विविधता जोगाउनु, संस्कृति जोगाउनु र अन्ततः भविष्य जोगाउनु हो ।
