पोखरा, १२ वैशाख ।
पोखराको सांस्कृतिक र साहित्यिक गतिविधिलाई थप सशक्त बनाउने उद्देश्यसहित दोस्रो साहित्य पर्व–२०८३ भएको छ ।
पोखरा महानगरपालिका वडा नं. १३ को आयोजनामा वडा कार्यालय परिसरमा साहित्य पर्व भएको हो । उक्त कार्यक्रमको लेखक तथा पत्रकार नारायण वाग्लेले उद्घाटन गरेका हुन् । यस साहित्य पर्वलाई स्थानीयस्तरमै सिर्जनात्मक अभिव्यक्ति र बौद्धिक छलफलको साझा मञ्चका रूपमा विकास गर्ने लक्ष्य लिइएको छ ।
कार्यक्रममा लेखक तथा पत्रकार वाग्लेले आफ्नो लेखन क्षेत्रको प्रेरणाको स्रोत पुस्तकाल रहेको बताए । उनले पुस्तका पुग्दा आफ्नै घर पुगे जस्तो अनुभुती हुने सुनाए । ‘लेखक हुन मलाई हुटहुटी बढाएको त्यो पुस्तकालय नै हो, मेरो जन्मस्थान नै पुस्तकालय हो,’ उनले भने, ‘जब पुस्तकहरूको वरिपरि मैले पढ्न थालेँ, तब मेरो युवाकालमै मलाई लेखक भन्ने हुटहुटी भयो । त्यसकारण म जहिले पनि पुस्तकालय भन्ने बित्तिकै म रोमाञ्चित हुनु, आफ्नो घर आएको जस्तो फिलिङ हुनु, त्यो सबैभन्दा ठूलो परिवेश हो ।’
साहित्यमा सिर्जना गर्न स्वतन्त्र रुपमा लाग्नुपर्नेमा उनको जोड थियो । स्वतन्त्र हुनको लागि आफ्नो संघर्ष आफैले गर्नुपर्ने उनले बताए । ‘सिर्जना हुन शब्दै चाहिन्छ भन्ने पनि होइन । सुलेली, सुरेली, लय, भाका सबै सिर्जना हुन्,’ उनले भने, ‘त्यो सिर्जना हुनलाई आफै स्वतन्त्र हुनुप¥यो । सिर्जनाशील हुनलाई म स्वतन्त्र हुनुप¥यो । त्यसकारण म स्वतन्त्र हुनको लागि मेरो आफ्नो संघर्ष मैले आफैँ गर्नुपर्छ ।’
कार्यक्रममा अग्रज कार्टुनिष्ट दुर्गा बराल ‘वात्स्यायन’ ले यस प्रकारका कार्यक्रमले साहित्यमार्फत् समाजमा सकारात्मक परिवर्तन ल्याउने, सिर्जनशीलता अभिवृद्धि गर्ने र स्थानीय प्रतिभालाई पहिचान तथा प्रोत्साहन गर्ने बताए । अलि मियाँ जन्मथलो मियाँपाटनमा भएको साहित्यिक कार्यक्रमले साहित्य, कला र सांस्कृतिक विविधता प्रस्तुत गरेको उनको भनाइ थियो । कार्यक्रमले स्थानीय बासिन्दा मात्र नभई पोखरा तथा आसपासका क्षेत्रका साहित्यप्रेमीहरूका लागि पनि महत्वपूर्ण आकर्षण बनेको उनको भनाइ थियो ।
कार्यक्रमको पहिलो सत्रमा ‘बितेका पाइला र आउने बाटा ः पोखराका युगपुरुषहरुको पदचापमा’ शीर्षकमा पत्रकार शोभाकान्त सिग्देलले पत्रकार पुण्य पौडेलसँग भलाकुसारी गरेका थिए । जहाँ पोखरा १३ लोककवि अलिमियाँ, स्व. जगन्नाथ सिग्देल, स्व. टेकबहादुर ढेवाजुको योगदानको चर्चा भएको थियो । भने, अब आउने युवाले दिनसक्ने योगदानका बारेमा चर्चा गरिएको थियो ।
दोस्रो सेसनमा ‘अक्षरदेखि अल्गोरिदमसम्म ः हाम्रो अबको शिक्षा र बदलिदो समाजको स्वरुप’ विषयमा भौतिकशास्त्री डा. कपिल अधिकारीसँग डा. रामचन्द्र बराल गफिएका थिए । उक्त सेसनमा डा. अधिकारीले सामाजिक सञ्जालको एल्गोरिदमले मानिसको आनीबानीलाई जिन्सी सामान जस्तो बनाइदिएको बताए । उनले सामाजिक सञ्जालले मानिसले गर्ने दैनिकीलाई डाटामा परिवर्तन गरेर त्यसलाई सित्तैमा लिएर एल्गोरिदमले काम गरिरहेको उनले सुनाए ।
अर्को सत्रमा पत्रकार अनिशा श्रेष्ठले व्यावसायी नारायण पौडेल र समेसराज भण्डारीसँग उद्यमी र नवउद्यमीका विषयमा कुराकानी गरिन् । यो सत्रमा नेपालमै रोजगारीको संभावनाको खोजीका विषय उठान भएका थिए । जसका लागि सरकारले सही नीति बनाउनुपर्नेमा जोड दिइएको थियो ।
चौथो सत्रमा मा ‘साहित्यमा नारीको प्रतिनिधित्व’ शीर्षकको सेसनमा सहजकर्ता हसिना बस्नेतसँग साहित्यकार सरस्वती प्रतिक्षाले भलाकुसारी गरेकी थिइन् । साहित्य क्षेत्रमा महिलाको उपस्थितीसँगै चर्चा र चुनौतीका विषयमा छलफल गरिएको थियो ।
साहित्य पर्वको अन्तिम सत्रमा पत्रकार अमृत सुवेदी र गायक विनोद श्रेष्ठले संगिताका विषयमा कुरा गरेका थिए । कन्दरा ब्यान्ड र पोखराको संगीतका बारेमा गफिएपछि कार्यक्रम सकिएको कार्यक्रम संयोजक संयोजक राजेन्द्र भण्डारीले जानकारी दिए । वडाध्यक्ष किरण बरालले विकास निर्माण र वडावासीको गुनासो सम्बोधनबाट थोरै समय बचाएर दोस्रोपटक साहित्य पर्व गरिएको बताए । यसलाई समयानुसार परिमार्जन गर्दै लगिने प्रतिबद्धता उनले जनाए ।
कार्यक्रममा उपस्थितलाई स्वागत गर्दै वडा सदस्य रजनी परियारले वडाले भाषा, साहित्य, कलालाई पनि विकासको एउटा माटो मान्दै साहित्यको कार्यक्रम आयोजना गरिएको बताइन् । आगामी दिनमा यो खालको कार्यक्रमलाई अझै व्यवस्थित बनाउँदै लैजाने उनको भनाइ थियो ।
कार्यक्रमा स्थानीय साहित्यकार, कलाकार तथा चित्रकारहरुको पनि उल्लेखनीय सहभागिता थियो । कार्यक्रममा साहित्यकारहरु सरस्वती श्रेष्ठ ‘सरु’ धर्मराज अल्पायु, चन्द्रावती वाग्ले, कुशल गौतमले रचना वाचन गरिएका थिए । गायिका हरिदेवी कोइरालाले अलिमियाले संकलन गरेको ‘आकाशमा बादलु डम्मै छ’ बोलको गीत प्रस्तुत गरेकी थिइन् ।
कार्यक्रममा कलाकार जित गुरुङ र कृपा श्रेष्ठको चित्र प्रदर्शनी गरिएको थियो । यस्तै भद्रकाली माविका विद्यार्थी र नवदुर्गा टोल विकास संस्थाको आमा समूहले नृत्य पनि प्रस्तुत गरेका थिए ।
